bron: http://www.bibf.be
    De adviserende rol van de erkende boekhouder(-fiscalist)

Top
Het wettelijk monopolie van de erkende boekhouder(-fiscalist)

De erkende boekhouders, de stagiair-boekhouders, de erkende boekhouders-fiscalisten of de stagiair boekhouders-fiscalisten worden algemeen beschouwd als de naaste raadgevers van de ondernemingen.

De wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen heeft vier werkzaamheden inzake boekhouding en fiscaliteit aan de boekhouders toevertrouwd. Deze wet vervangt het koninklijk besluit van 19 mei 1992 tot bescherming van de beroepstitel en van de uitoefening van het beroep van boekhouder.

Artikel 49 van de wet bepaalt dat diegene die de beroepswerkzaamheid van boekhouder uitoefent, diegene is die zich gewoonlijk, als zelfstandige en voor rekening van derden, bezighoudt met:

1. de organisatie van boekhoudingdiensten en raadgeving daaromtrent;
2. het openen, het houden, het centraliseren en het sluiten van boekingen, geschikt voor het opmaken van de rekeningen;

3. het bepalen van de resultaten en het opmaken van de jaarrekening in de door de wet bepaalde vorm;

4. de in artikel 38 van de wet bedoelde werkzaamheden, nl. advies verstrekken in alle belastingaangelegenheden; belastingplichtigen bijstaan bij de nakoming van hun fiscale verplichtingen; belastingplichtigen vertegenwoordigen.

De hierboven vermelde eerste drie activiteiten behoren tot het monopolie van de erkende boekhouders, welke ze delen met de accountants en de bedrijfsrevisoren. De derde activiteit delen ze met de belastingconsulenten.


De andere opdrachten van de erkende boekhouder(-fiscalist)

Top
Assistentie bij de vestiging van een zelfstandige ondernemer

Wanneer een zelfstandige zich vestigt, zal de erkende boekhouder(-fiscalist) hem alle inlichtingen verstrekken over de voorwaarden waaraan moet voldaan worden, hem informeren over de gereglementeerde beroepen (vestigingswetgeving), de na te leven verplichtingen, de verzekeringen tegen beroepsaansprakelijkheid die hij bij voorkeur moet afsluiten, enz….

Top
Assistentie bij de oprichting van een onderneming

De erkende boekhouder(-fiscalist) adviseert de oprichters van een onderneming over de meest geschikte juridische vorm, de te nemen voorzorgsmaatregelen en de te vervullen formaliteiten.

Top
De boekhouder verzorgt eerstelijns advies bij starters

De wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen heeft de boekhouders een bijkomende opdracht toebedeeld betreffende de eerstelijns zorg voor startende ondernemingen. Het art. 51, derde lid, van de wet bepaalt dat de "Nationale Raad tevens de regels kan bepalen volgens dewelke de leden gratis eerstelijns advies verstrekken aan ondernemingen die erom verzoeken, in de loop van hun eerste activiteitenjaar.

De Nationale Raad heeft de basiscriteria voor deze pro deo service vastgelegd op 8 juni 2001 en nader omschreven op welke manier deze kan georganiseerd worden.

Intressante link: Startersacademie Voka - Limburg

Top
Assistentie op het vlak van het bekomen van premies, subsidies of tegemoetkomingen

Fiscale aanmoedigingen en financiële hulpmaatregelen worden aan de K.M.O.'s en de zelfstandigen toegekend door verschillende overheden, zoals de Europese Unie, de federale Regering, het Waalse en het Vlaamse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, steden en gemeenten…). Zij hebben meer bepaald tot doel om de investeringen, de exportinspanningen, het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, de opleiding van het personeel, het creëren van jobs, de toepassing van spitstechnologieën, de milieubescherming, de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten aan te moedigen.

Aan het bekomen van deze tegemoetkomingen gaat dikwijls een relatief ingewikkelde procedure vooraf, die tijd, handigheid en doorzettingsvermogen vergt. Veel economische operatoren raken onderweg ontmoedigd.

De erkende boekhouder(-fiscalist) zal ook hier een concrete en zeer waardevolle rol vervullen.

Mogelijke sites waarop men kan aanklikken voor meer informatie:

Adviespremie voor starters en kleine ondernemingen:
* een initiatief van het Vlaamse Instituut voor Zelfstandig Ondernemen (VIZO)
* Op 11 januari 2002 is de nieuwe versie van de richtlijnen inzake economische expansie van kracht geworden (MGB3 en VL7). Aan deze richtlijnen werd een nieuw volgnummer gegeven: zie website Actieplan ondernemen

Het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en het Euro Info Centre hebben in juni 2003 een nieuwe uitgave van de Subsidie Wegwijzer voor Ondernemingen gepubliceerd. In 175 pagina's wordt een overzicht gegeven van alle mogelijke steunmaatregelen op Vlaams en Europees niveau.

Informatie en links over subsidies per land gerangschikt volgens type, doelstelling, sector, enz., kan men vinden op de Europese site Support Measures Database

Top
Assistentie bij het opstellen van een financieel plan

De oprichters van vennootschappen (NV, B.V.B.A. en CVBA) zijn gehouden om aan de instrumenterende notaris een financieel plan te overhandigen, waarin zij het bedrag van het werkkapitaal van de op te richten vennootschap verantwoorden.

Dit plan bestaat idealiter uit een gedetailleerde resultatenrekening, het te voeren financieel beleid, een voorlopig geraamde balans, en dit over twee of drie jaren. Het financieel plan is gebaseerd op verscheidene gegevens zoals de vooropgestelde doelstellingen, het organigram van de onderneming, de kenmerken van de markt en de bestaande concurrentie, de voor- en nadelen van de gekozen producten en diensten alsook de te verwachten personeelsbehoeften.

Een erkend boekhouder(-fiscalist) staat de oprichters van vennootschappen bij om de vele noodzakelijke gegevens te verzamelen en ze onder de vereiste vorm voor te leggen aan de notaris. (downloaden van voorbeeld van financieel plan)

Top
Een onderneming en haar aandelen evalueren

Verschillende omstandigheden - in het bijzonder een overdracht, een fusie of een deelneming - vergen een evaluatie van de onderneming en van haar aandelen.

De erkende boekhouder(-fiscalist) kent verschillende formules en technieken teneinde de boekhoudkundige waarde en de werkelijke economische waarde van de onderneming te bepalen. Hij is bijzonder goed geplaatst om de kwaliteit van de beschikbare gegevens te beoordelen en de resultaten te interpreteren rekening houdend met de diverse psychologische of immateriële bestanddelen.

Top
De boekhouder kan als syndicus optreden

De Wet van 30 juni 1994 betreffende de gedwongen mede-eigendom van onroerende goederen (momenteel artikel 577 van het Burgerlijk Wetboek) bepaalt dat wanneer de syndicus niet wordt aangeduid bij het 'Reglement van mede-eigendom', hij benoemd wordt door de eerste algemene vergadering of, bij ontstentenis, bij beslissing van de vrederechter op verzoek van een mede-eigenaar.

Naast de hem verleende bevoegdheden krachtens het Reglement van mede-eigendom, is de syndicus in ieder geval belast met het samenroepen van de algemene vergaderingen, de uitvoering van de genomen beslissingen, de te nemen maatregelen ter bewaring en de voorlopige beheersdaden, het beheer van de fondsen van de vereniging van mede-eigenaars, het opstellen van een overzicht van de schulden en de uitgaven van bewaring, herstel en vernieuwing. De syndicus is als enige aansprakelijk voor zijn beheer en kan zijn bevoegdheden niet overdragen zonder het akkoord van de algemene vergadering.

Een erkend boekhouder(-fiscalist) is door zijn opleiding, hoofdactiviteit en dagelijkse ervaring goed geplaatst om het ambt van syndicus uit te oefenen.

Top
Vereffenaar van vennootschappen

De vereffenaars van vennootschappen kunnen voor de vennootschap in vereffening elke rechtsvordering instellen en opvolgen, alle betalingen ontvangen, handlichting verlenen met of zonder kwijting, alle roerende waarden te gelde maken, elk handelspapier endosseren, elke betwisting beslechten of onderwerpen aan een scheidsrechterlijke uitspraak en de onroerende goederen openbaar laten verkopen indien nodig voor de betaling van de schulden van de vennootschap.

Hier ook is de erkend boekhouder(-fiscalist) omwille van zijn opleiding en ervaring de geschikte persoon voor deze functie.

Top
Commissaris inzake opschorting

In het kader van een gerechtelijk akkoord, kan de erkend boekhouder(-fiscalist) optreden als commissaris inzake opschorting.

Hij verenigt de voor dit moeilijke ambt vereiste waarborgen inzake onafhankelijkheid en onpartijdigheid en hij is op de hoogte van de boekhouding, de administratie van een onderneming, de mogelijkheden van herstel evenals van de voorwaarden van een eventuele vereffening.

Top
Rechter in handelszaken

Artikel 205 van het Gerechtelijk Wetboek bepaalt dat om benoemd te kunnen worden als rechter in handelszaken, men een werknemers- of een werkgeversorganisatie dient te vertegenwoordigen ofwel actief te zijn in het reilen en zeilen van ondernemingen. Aldus komen ook personen die "vertrouwd zijn met het bestuur van een onderneming of met boekhouden" in aanmerking om rechter in handelszaken te worden.

Tot nu toe vermeldde het vernoemde artikel 205 uitdrukkelijk dat slechts de accountants en bedrijfsrevisoren geacht werden aan deze criteria te voldoen. De wet van 13 april 2005 heeft daar verandering ingebracht, zodat ook erkende boekhouders en boekhouders-fiscalisten kandidaat kunnen zijn voor een dergelijk ambt. Dezelfde wet heeft ook het aantal rechters in handelszaken aangepast.


De adviserende rol van de erkende boekhouder (-fiscalist)

Top
Raadgever inzake het vennootschapsrecht

De wetten van 7 en 13 april 1995 hebben fundamentele wijzigingen doorgevoerd in het vennootschapsrecht. Dit recht werd meer bepaald in overeenstemming gebracht met de diverse recente Europese richtlijnen. Sommige innovaties, zoals de vennootschap met een sociaal oogmerk, werden ingevoerd.

De erkende boekhouder(-fiscalist) kan gedetailleerde informatie geven over deze wetgeving en haar toepassing bij oprichting, omvorming, fusie of splitsing van vennootschappen, evenals over het openbare overnamebod.

Top
Raadgever inzake fiscale aangelegenheden

Artikel 49 van de wet van 22 april 1999 betreffende de boekhoudkundige en fiscale beroepen heeft aan de boekhouder vier werkzaamheden inzake boekhouding en fiscaliteit toevertrouwd.

Inzake fiscaliteit kan de erkend boekhouder(-fiscalist) aldus advies verstrekken in alle belastingsaangelegenheden, de belastingplichtigen bijstaan bij de nakoming van hun fiscale verplichtingen en belastingplichtigen vertegenwoordigen.

Hij helpt de belastingplichtigen - ondernemingen of privé-personen - bij het vervullen van hun fiscale verplichtingen en in het bijzonder bij het opmaken van hun jaarlijkse aangifte. Hij kan hen, mits mandaat, vertegenwoordigen bij de fiscale overheid, met deze laatste in discussie treden en de noodzakelijke onderhandelingen voeren.

Hij begeleidt de ondernemingen om hun talloze B.T.W. problemen op te lossen. Deze belasting overstijgt letterlijk hun dagelijkse werkzaamheden: ontvangen facturen, op te maken facturen, toe te passen tarieven, afwijkingen, ...

Hij helpt vanzelfsprekend bij het invullen van de B.T.W.-aangiften. Het nieuwe formulier van de periodieke aangifte, dat vanaf 1 januari 1999 gebruikt wordt, omvat overigens een vak bestemd voor de vermelding van het B.T.W.-identificatienummer van de tussenkomende boekhouder. Dit betekent een bijkomende officiële erkenning van zijn rol.

Top
Raadgever inzake sociale aangelegenheden

De voortdurend evoluerende sociale materies hebben aanleiding gegeven tot een waarachtig labyrint waarvan de verschillende elementen bovendien constant wijzigingen ondergaan.

Er zijn de te respecteren regels in verband met de betrekkingen tussen werkgevers en werknemers, het domein van de sociale zekerheid en de verplichtingen opgelegd door de R.S.V.Z. en de mutualiteiten, de in te dienen aangiften, de te verrichten inhoudingen, de te betalen bijdragen, de af te leveren stukken, getuigschriften en attesten, de verplichte aansluitingen, de juiste vervaldagen waarmee rekening dient te worden gehouden.

De erkende boekhouder(-fiscalist) volgt deze materies van dichtbij en kan bijgevolg precieze informatie, praktische raadgevingen en de vereiste bijstand verlenen. Hierdoor kan de ondernemer zware boetes en bijkomende lasten vermijden.

Het indexcijfer van de consumptieprijzen en de sociale index kunnen geraadpleegd worden op de site van het Nationaal Instituut voor de Statistiek. Tevens kan een tabel met de indexcijfers sedert 1920 gedownload worden

Top
Raadgever betreffende bedrijfsbeheer en inzake financiële aangelegenheden

Bij nader onderzoek van het zakenleven blijkt dat vooral fouten op het vlak van beheer, organisatie en management de ondernemingen soms in een vaak onontwarbaar kluwen van moeilijkheden brengen.

Ook hier kan de erkende boekhouder(-fiscalist) een perfecte raadgever zijn. Zeker wat betreft de organisatie van de boekhoudkundige diensten, maar ook voor de andere afdelingen van een onderneming en zelfs om ze in haar geheel weer op het rechte pad te brengen. Is er teveel of te weinig personeel? Moeten bepaalde diensten geherstructureerd of gegroepeerd worden? Zouden bepaalde taken niet beter aan onderaannemers worden uitbesteed? Is het nodig om op moeilijke momenten tijdelijk personeel aan te werven? Is het niet beter de activiteiten te diversifiëren? Op welke wijze?

De erkende boekhouder(-fiscalist) benadert de onderneming van buitenaf, met een nieuwe objectieve en creatieve kijk.

Top
Raadgever van een bedrijf in moeilijkheden

Op het moment dat een bedrijf in moeilijkheden is kan ze overwegen een gerechtelijk akkoord aan te vragen. Hiervoor dient de onderneming in eerst instantie over een maximum aan informatie te kunnen beschikken om een herstelplan te kunnen uitwerken. De erkende boekhouder(-fiscalist) kan hierbij een belangrijke rol spelen door zijn cliënt bij te staan.

De Wet op het gerechtelijk akkoord voorziet overigens dat een ondernemingshoofd, wanneer deze zich bij de rechtbank van koophandel voor de Kamer voor Handelsonderzoek moet verantwoorden, zich kan laten bijstaan door een persoon naar zijn keuze. In veel gevallen zal de ondernemer zijn erkende boekhouder(-fiscalist) kiezen om de financiële situatie van de onderneming toe te lichten. Hij/zij is trouwens volledig op de hoogte van het beheer van de onderneming en biedt als bevoorrecht woordvoerder van het ondernemingshoofd een meerwaarde in de voorbereidende stappen van de procedure.

Zie ook Centrum voor Bedrijven in moeilijkheden te Brussel

Top
Raadgever inzake milieuwetgeving

Gedurende tientallen jaren heeft de zorg voor het milieu geleid tot een omvangrijke en zeer diverse wetgeving.

Het niet naleven van deze wetten, decreten en andere reglementeringen kan dramatische gevolgen hebben, zoals boetes, sluitingen tot zelfs de verplichte afbraak van een nauwelijks afgewerkt gebouw, .....

Ook hier kunnen de ondernemingen vergissingen of soms fatale nalatigheden vermijden met de hulp van een erkend boekhouder(-fiscalist).

Top
Raadgever inzake het juridisch statuut van de onderneming en de opvolging

Hoe kan een individuele onderneming op evenwichtige wijze een vennootschap worden? Welke formule moet ze kiezen?

Hoe wordt de opvolging van de bedrijfsleider voorbereid? Dit stelt bijzonder delicate boekhoudkundige en fiscale problemen. Recent onderzoek heeft aangetoond dat 68 % van de Belgische bedrijfsleiders er nooit aan denkt.

De erkende boekhouder(-fiscalist) zal ter zake een onontbeerlijke en belangrijke raadgever zijn.